Afişe bakan kişiye üç saniye tanınır: büyük bir başlık, tek güçlü görsel ve net bir iletişim bilgisi yeter. Başlık hiyerarşisi, okuma mesafesi ve doğru ebat afişin okunurluğunu belirler.
Afişin önünden geçen insan ona üç saniye kadar bakar, o sürede ne olduğunu, kimin olduğunu ve ne yapması gerektiğini anlamıyorsa gelip geçer gider. Buna afiş tasarımında "ilk üç saniye kuralı" diyoruz. Bunun için tek bir büyük başlık, tek bir güçlü görsel ve net bir iletişim bilgisi yeter yavrum. Fazlası afişi kalabalık yapar, kimse okumaz. Gel hele, sırayla bakalım.
İlk Üç Saniye Kuralı Nedir?
Kural basit: afiş, üç soruya üç saniyede cevap vermeli.
- Ne? Başlık konuyu hemen söylemeli: etkinlik, açılış, kurs kaydı ya da konser gibi.
- Kim? Logo ya da firma adı net görünmeli.
- Nasıl ulaşırım? Telefon WhatsApp, adres ya da QR kod tek bakışta bulunmalı.
Afişi yaparken "ben bunu duvarda bi saniyeliğine görsem anlar mıyım" diye kendine sor işin yarısı biter
Başlık Hiyerarşisi ve Görsel Nasıl Seçilir?
Afişte yazılar üç kademede dizilir: en büyük olan başlık, ortadaki alt başlık (yer, zaman gibi bilgi), en küçük olan ayrıntı yazısı. Başlık, ayrıntı yazısından birkaç kat büyük olmalı; yoksa gözün nereye gideceği belli olmaz. Başlığı beş yedi kelimeyi geçirme, yazı tipini ikiyle sınırla. Müşteri bazen "abi hepsini yazalım, ne olur ne olmaz" diyor; biz de "hemşerim, hepsini yazarasn hiçbirini okumaz" diyoruz, gülüşüyoz.
Görseldede tek ve güçlü bir fotoğraf ya da çizim seç. Üç dört görseli bir araya yığarsan hiçbiri öne çıkmaz. Yazıyı fotoğrafın üstüne koyacaksan okunurluk için fotoğrafı biraz karart ya da yazının arkasına düz bir alan aç. Çözünürlük de önemli: A3 için 300 dpi iyi olur, 50x70 ve 70x100 gibi büyük ebatlarda gerçek ölçüde 150 dpi civarı çoğu iş için yeter. Dosyanın baskıya hazırlığını baskıya hazır dosya nasıl hazırlanır yazmızda anlattık.
Okuma Mesafesi ve Ebat Nasıl Seçilir?
Afiş ne kadar uzaktan okunacaksa yazı o kadar büyük olmalı. Vitrine yapıştıracaksan üç metreden okunacak bir başlık yeter; cadde kenarına asacaksan çok daha büyük düşünmek gerek. Deneme yöntemi: afişi çıktı alıp üç beş adım geri çekil , başlık hâlâ okunuyor mu bak. Okunmuyorsa büyüt, valla başka çaresi yok. Bi de afişi sadece bilgisayar ekranında değil duvarda düşün; ekranda büyük görünen yazı duvarda küçücük kalıyor, hele cadde kenarında.
| Ebat | Ölçü | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| A3 | 297 x 420 mm | Vitrin içi, kapı, küçük pano |
| 50 x 70 | 500 x 700 mm | Okul ve kurum panosu, mağaza içi |
| 70 x 100 | 700 x 1000 mm | Cadde, dış cephe, geniş duvar |
Afişte İletişim Bilgisi Nasıl Verilir?
İletişimde azı karar. Bir telefon numarası ya da bir WhatsApp hattı yeter; üç dört numara birbirine karışır. Adres yazacaksan kısa ve net yaz, bir de QR kod ekleyebilirsin. QR konusunda QR kodlu baskı işlerinde dikkat edilecekler yazımıza bakıver; boyutu ve kontrastı yanlış olursa kod okunmaz, afişin işe yaramaz.
Afişte Sık Yapılan Hatalar
- Her bilgiyi aynı boyutta yazmak; hiyerarşi yoksa afiş gözü yorar, "ula bu ne yazıyor" dedirtir.
- Çok fazla görsel ve çok fazla renk kullanmak
- İletişim bilgisini çok küçük yazmak; telefon numarası afişin en az okunan yeri olmasın.
- Düşük çözünürlüklü fotoğrafı büyük ebatta basmaya kakmak.
- Yazının rengi ile zemin rengi birbirine yakın olması; uzaktan hiç seçilmez, sonra n'apıcan.
Afiş Hazırlık Kontrol Listesi
- Başlık tek bakışta konuyu anlatıyor mu?
- Başlık, ayrıntı yazısından belirgin biçimde büyük mü?
- Tek güçlü bir görsel var mı , çözünürlüğü yeterli mi?
- İletişim bilgisi net ve kolay okunur mu?
- Ebat okuma mesafesine uygun mu?
- Üç beş adım geriden bakınca başlık okunuyor mu?
Afişini hazırladıysan ya da sıfırdan tasarlatmak istiyorsan afiş ve poster baskı seçeneklerimize bak, sonra teklif isteyin. Konya'da okul, dernek ve esnaf afişlerini yıllardır basıyoz, dosyayı WhatsApp'tan yolla, birlikte bakalım hemşerim. Aklına takılan olursa sor kuzum, çekinme.
Sık Sorulanlar
Afiş için en uygun ebat hangisi? Vitrin ve kapı için A3, mağaza içi ve pano için 50x70, cadde ve geniş duvar için 70x100 yaygın tercihtir. Asılacağı yerin ölçüsünü ve okuma mesafesini söylersen birlikte netleştiririz.
Afişe kaç renk koymalıyım? Kural yok ama azı karar.. Bir ana renk ve bir vurgu rengi çoğu zaman yeterli, fazalsı dikkat dağıtır.
Afişte QR kod mutlaka olmalı mı? Mecbur değil. Ama fazla bilgi vermen gerekiyorsa QR kod, afişi sade tutmanın en pratik yolu; boyutuna ve kontrastına dikkat etmek şartıyla.
