Taşma payı, görselin kesim çizgisinin 3 mm dışına taşırılmasıdır; güvenli alan ise yazı ve logonun kesimden zarar görmemesi için çizgiden 3-5 mm içeride bırakılan bölgedir. İkisi birlikte temiz kesim sağlar.
Dosyayı gönderdin, baskı geldi, kenarda ince bir beyaz çizgi var. Ya da telefon numarasının son rakamı kesimde gitmiş. Suçlusu çoğu zaman taşma payı ve güvenli alandır. Taşma payı (bleed), arka plan rengi ya da görselin kesim çizgisinin dışına doğru 3 mm uzatılmasıdır. Güvenli alan ise yazı ve logonun kesimden etkilenmemesi için kesim çizgisinden içeride bırakılan bölgedir, genelde 3-5 mm. Uzun uzun anlatmaya gerek yok ama bi anlatalım ki bir daha başına gelmesin hemşerim.
Taşma Payı (Bleed) Nedir?
Matbaada kâğıtlar yığın halde kesilir. Kesim bıçağı çizgiyi birebir tutturamaz, yığının üstünde ve altında bir milim kadar oynama olabilir; buna kesim toleransı diyoruz. Görsel tam çizgide bitiyorsa kesim kayınca kenarda beyazlık çıkar. Çözüm basit gari: arka planı her kenardan 3 mm dışarı uzat, bıçak nereye düşerse düşsün renk orada olsun.
Güvenli Alan Nedir?
Güvenli alan, taşma payının tersine içeri doğru bırakılan boşluktur. Yazı, logo, telefon numarası gibi kesilmeemesi gereken her şeyi kesim çizgisinden en az 3 mm içeride tut; rahat olmak istersen 5 mm bırak. Kenara yapışık yazı hem kesimde gidebilir hemde bakınca sıkışık durur, hele küçük ebatlarda hiç yakışmıyor yavrum.
Ebata Göre Dosya Ölçüleri Nasıl Olmalı?
Kural basit: kapalı ebatın her kenarına 3 mm ekle, yani genişliğe ve yüksekliğe toplam 6 mm.
| Ürün | Kapalı ebat | Taşma payıyla dosya ebadı |
|---|---|---|
| Kartvizit | 90 x 50 mm | 96 x 56 mm |
| A6 el ilanı | 105 x 148 mm | 111 x 154 mm |
| A5 broşür | 148 x 210 mm | 154 x 216 mm |
| A4 sayfa | 210 x 297 mm | 216 x 303 mm |
Kartvizit örneğini kartvizit tasarımı yazımızda da bulabilirsin. Hesap kolay, hele bi kere yaptın mı gözün kapalı yaparsın. Dosyayı Word'de hazırlayan arkadaşlar çok soruyor; Word'de arka plana taşma payı eklemek zor olduğu için biz PDF'e çevirip bakıyoz, gerekirse dosyayı düzeltiyoz. Mesela telefon numarasını kenara yakın koyan çok oluyor; makine kesince rakamın ucu gidiyor, müşteri "ula bu numara eksik" diyor, biz de dosyayı baştan düzeltiyoz. Kartvizitte 3 mm bize küçük görünür ama kesim bi kayınca gözüne battığını göricen.
Çerçeve Kullanma Tuzağı Nedir?
Kartın kenarına ince bir çerçeve çizgisi koymak güzel fikir gibi dursa da baskıda tuzaktır. Kesim bir yana kayınca çerçevenin bir kenarı kalın, karşı kenarı ince ya da hiç görünmez olur. Valla gözün hemen yakalıyor bunu.. İki çözüm var: çerçeveyi güvenli alanın bol içine al ya da çerçeveden vazgeç, kenarı düz renkle bitir.
Sık Yapılan Hatalar
- Dosyayı tam kapalı ebatta gönderip taşma payı vermemek.
- Word ya da PowerPoint'ten taşma payı olmayan PDF çıkarmak.
- Yazıyı kenara yapıştırmak.
- Taşma payı alanına beyaz bir kenar eklemek; o zaman kesimde yine beyazlık görünür.
- Görseli taşma payına kadar uzatmayı unutmak, yani yalnız arka plan rengini uzatıp fotoğrafı bırakmak.
Dosya Hazırlığı Kontrol Listesi
- Dosya ebadı kapalı ebat artı her kenarda 3 mm oldu mu?
- Arka plan ve görseller taşma payı sınırına kadar uzatıldı mı?
- Yazı ve logolar kesim çizgisinden en az 3 mm iceridemi?
- Çerçeve ya da ince çizgi kenara yakın kullanılmadı mı?
- PDF , CMYK ve 300 dpi çözünürlükte mi?
- Yazı tipleri dosyaya gömüldü ya da eğriye çevrildi mi?
Dosya hazırlğının geri kalanı için baskıya hazır dosya nasıl hazırlanır yazımıza bakıver. Kesim ve baskı sonrası işlerimizi baskı sonrası işlemler sayfasında görebilir, teklif isteyin diyerek dosyanı kontrol ettirebilirsin. Biz zaten dosya geldi mi önce taşma payına bakıyoz n'apıcan, alışkanlık.
Sık Sorulanlar
Taşma payı kaç milimetre olmalı? Çoğu iş için her kenarda 3 mm yeterlidir. Büyük ebat ve afişlerde daha fazllası gerekebilir , ona atölyede birlikte bakarız.
Taşma payı vermezsem ne olur? Kesim kayarsa kenarda beyaz çizgi görünür. Bazen biz dosyayı büyüterek idare ederiz ama bu tasarımın oranını bozabilir, bu yüzden en doğrusu baştan vermek
Güvenli alan her işte aynı mı? Hayır. Küçük ebatta 3 mm yeter, büyük ebatta ve ciltli işlerde daha geniş bırakmak gerekir. Ciltlenecek işlerde iç kenar ayrıca hesaba katılır.
