Dergi sayfa sayısı dörde bölünebilir olmalıdır; çünkü baskı kâğıdı iki yüzlü basılıp katlanır ve bir yaprak dört sayfa eder. Tabaka katlandıkça forma 8 ya da 16 sayfaya çıkar, artan sayfalar boş kalır.
Bir müşterimiz otuz sayfalık bir dernek bülteni hazırlamış, "otuz sayfa olmuyo mu?" diye sordu. Olmuyo yavrum, dedim, çünkü dergi sayfa sayısı dörde bölünebilir olmalı. Sebebi basit: baskı kâğıdı iki yüzlü basılıp katlanır ve bir yaprak dört sayfa eder. Tabaka katlandıkça forma 8 ya da 16 sayfaya çıkar, artan sayfalar da boş kalır.
Dergi Sayfa Sayısı Neden 4'ün Katları Olur?
Bir kâğıdı ortadan katla: elinde iki yaprak, yani dört sayfa var. Ön yüz iki sayfa, arka yüz iki sayfa, toplam dört. İşte bu yüzden bir yaprak dört sayfadır; ikinci yaprağı ekleyince sekiz, üçüncüyü ekleyince on iki olur. Bir yaprağın yarısını kullanamazsın, kâğıdın iki yüzü de hep birlikte gider, kuzum. Matbaada kâğıdın iki yüzünü de birlikte basıyoz; tek yüzü yarım bırakmak valla kimsenin işine gelmiyo. Yani sayfa sayısı hep dörde bölünür, ha, bundan kaçış yok.
Forma Nedir, 8 ve 16 Sayfalık Formalar Nasıl Oluşur?
Matbaada tek bir büyük tabaka basılır, sonra katlanır. Katlanmış tabakaya forma diyoruz. Katlama sayısı arttıkça forma büyür:
| Katlama sayısı | Forma sayfa sayısı |
|---|---|
| Bir kez | 4 sayfa |
| İki kez | 8 sayfa |
| Üç kez | 16 sayfa |
Çok sayfalı dergi ya da katalogda 8 ve 16 sayfalık formalar yan yana dizilir. Tabaka ebadına ve makineye göre bazen 4'lük ara formalar da kullanılır; böylece sayfa sayısı esnekleşir. Emme bunu sen düşünme kuzum, dosyanı getir, forma planını biz çıkarıyoz.
Tel Dikişli ve Ciltli Dergide Fark Ne?
Tel dikişli dergide katlanmış yapraklar iç içe geçirilip sırttan zımbalanır; her yaprak dört sayfa olduğu için toplam sayfa dörde bölünür. Ciltli ya da tutkallı dergide ise hazır formalar peş peşe dizilip sırttan ciltlenir; 8 ve 16'lık formaların toplami sayfa sayısını belirler. Cilt türlerinin ayrıntısı için katalog cilt çeşitleri yazımıza bakabilirsin. Kapak ayrı kâğıtta ise ön kapak, iç ön kapak, iç arka kapak ve arka kapak diye dört sayfa daha eklenir: iç sayfa yirmi sekiz, kapak dört, toplam otuz iki.. Hesabı kolay, hemşerim: elindeki sayffaları say, dörde bölünmüyosa bi bakıver, kaç sayfa eksik ya da fazla.
Boş Sayfa Kaybı Nasıl Önlenir?
Otuz sayfalık içeriğin sonuna iki boş sayfa eklemek zorunda kalıyoz; bu iki sayfa da basılan kâğıtta yer kaplıyo. Boş kalmasın istiyorsan seçeneklerin şunlar:
- İçeriğe iki sayfa daha yazı ya da fotoğaf ekle
- İçeriği iki sayfa kısaltıp sayıyı dörde tamamla.
- Boş kalacak yerere not sayfası , künye, ilan ya da fotoğraf sayfası koy.
- Kapak içi gibi gözden kaçan sayfalarıda değerlendir.
Boş sayfayı kötü saymıyorum ama bi derginin sonunda hiçbir şey olmayan iki sayfa görünce okuyucu "bunlar niye boş" diyo, valla.
Sayfa Planı Nasıl Hazırlanır?
- Sayfa sayısını belirle; dörde bölünsün.
- Sayfa 1 ön kapaktır; sayfa 2 iç ön kapaktır.
- Tek numaralı sayfalar sağda, çift numaralılar solda durur.
- Karşılıklı sayfaları (sayfa 2-3, 4-5 gibi) birlikte tasarla.
- Tasarımda iç kenara cilt payı bırak.
Dosyayı tek tek sayfa halinde ver, "çift sayfa" birleştirme yapma. Sayfa planı bende, sen yeter ki sırayı doğru numaralandır, bi de PDF'i baskıya hazır çıkar.
En Sık Yapılan Hatalar
- Kapağı iç sayfa sayısına katmayı unutamk
- Çift sayfa gösteren PDF gönderip sayfa sırasını karıştırmak.
- İç kenar payı bırakmamak; yazı sırt çukuruna giriyo.
- Son anda sayfa eklemek ya da çıkarmak; forma planı baştan değişir.
Derginin sırtı ve kalınlık hesabı için kitap sırt kalınlığı hesabına da göz at. Dergi baskı seçeneklerimizi inceleyip dosyayı WhatsApp'tan gönderiver; sayfa planına biz bakarız. Ayrıntı netleşince teklif isteyin, Karatay'daki atolyede forma düzenini birlikte netleştirelim.
Sık Sorulanlar
Dergi 30 sayfa olabilir mi? Matbaa açısından olmaz; 32'ye tamamlanır. Fazla iki sayfa boş kalır ya da ilan, not gibi bir içerikle doldurulur.
Forma ne demektir? Baskı tabakasının katlanmış hâlidir. Genellikle 8 ya da 16 sayfalık formalar kullanılır.
Kapak sayfa sayısına dahil mi? Kapak ayrı kâğıtta ise ayrıca dört sayfa sayılır. Aynı kâğıtta ise toplam sayıya dahil edilir.
